WYNIKI BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH NA TERENIE BIELSKIEGO RYNKU W LATACH 1995-1996


Stary Rynek
 Rynek Bielski stanowiąc od początków dziejów miasta centrum administracyjno - gospodarcze niewątpliwie należy do najistotniejszych jego punktów. To tutaj znajdował się ratusz - siedziba władz miejskich oraz inne budowle i urządzenia o charakterze rzemieślniczo - handlowym. Niestety dostępne źródła historyczne milczą na temat lokalizacji i charakteru tych obiektów. W tej sytuacji jedynie odpowiednio skonstruowany program badań archeologicznych może zapewnić dopływ nowych danych koniecznych do rekonstrukcji zabudowy i rozplanowania bielskiego Rynku. Teren ten znajdował się przez długi okres czasu na uboczu dotychczasowych zainteresowań badaczy i dopiero w ostatnich latach stał się obiektem badań archeologicznych.

Analiza odkrytych reliktów architektury
  W trakcie badań wykopaliskowych przeprowadzonych w latach 1995-96 odkryto relikty trzech obiektów architektonicznych. Dwa z nich odsłonięto w trakcie badań w 1995 roku: zbiornik wodny oraz fragment bliżej nieokreślonego obiektu kamiennego, najprawdopodobniej kamiennej studni. Trzeci obiekt stanowi budowla w zachodniej partii Rynku, odsłonieta w dużej części w trakcie badań wykopaliskowych w 1996 roku.

Zbiornik wodny

  Odsłonięta partia zbiornika wodnego obejmowała fragment odcinka wejściowego oraz komorę zbiornika. Zbiornik służył do nawadniania figurki Neptuna, która kiedyś znajdowala się na Rynku. Podziemny zbiornik wodny spełnił również rolę rezerwuaru wodnego dla Dolnego Przedmieścia. Było to konieczne w związku z naglącą potrzebą zaopatrzenia go w wodę pitną, problem ten został rozwiązany w 1895 roku, po zbudowaniu nowocesnej, miejskiej linii wodociągowej z Wapienicy.


Widok na odsłoniętą część wejściową podziemnego zbiornika wodnego.

Wnętrze komory głównej podziemnego zbiornika wodnego.


Studzienka rynkowa   W centralnej partii Rynku odnaleziono obiekt, który miał kształt koła. Prawdopodobnie stanowi on fragment kamiennej studni rynkowej.


Kamienna studnia rynkowa


Budowla zlokalizowana w zachodniej partii Rynku.

 Odkryta część piwnicy budowli w zachodniej partii Rynku pozwala na hipotetyczne odtworzenie rozplanowania i charakteru tej budowli. Rozmiary odkrytej budowli, część piwnicza wydaje się wskazywać na jej gospodarczo - użytkowy charakter. Potwierdzić to może rycina Johanny`ego z 1801 roku na której budowla ta stanowi niewielki, parterowy obiekt. (5)


Widok na odsłoniętą partię budowli w zachodniej części Rynku.


Fragment panoramy miasta Bielska Samuela Johanny`ego z 1801 roku z widoczną niewielką budowlą w pobliżu zachodniej części Rynku.


  Badania archeologiczne przeprowadzone w latach 1995-96 stanowią wstępny etap prac badawczych nad problematyką bielskiego Rynku. Przyniosły one szereg nowych danych dotyczących zagadnień związanych z funkcjonowaniem tej części miasta. Należy do nich odkrycie nieznanych do tej pory obiektów architektonicznych. W dalszym ciągu brak jest jednak odpowiedzi na wiele istotnych problemów badawczych, których rozwiązanie przynieść może jedynie dalsza kontynuacja badań.
  Do najważniejszych z nich należy dalsze rozpoznanie zabudowy rynkowej, w tym przede wszystkim ustalenie lokalizacji obiektu niewątpliwie najistotniejszego dla funkcjonowania samorządu miejskiego - budowli ratuszowej. Budowle tego typu najczęściej lokalizowane były w środkowej partii rynków miejskich. Niestety źródła historyczne odnoszące się do dziejów Bielska milczą na temat lokalizacji ratusza miejskiego. Wiadomo tylko, że była to budowla przynajmniej częściowo drewniana, znajdująca się w obrębie Rynku. Najbardziej interesująca wzmianka pochodzi z dzieła Kneifla z 1804 roku, dotyczy ona nowego, w pełni murowanego budynku ratusza. Także odkryta budowla w zachodniej partii Rynku wymaga podjęcia dalszych prac uściślających dotychczasowe wyniki badań. Szerszy program prac powinien objąć również badania archeologiczno - architektoniczne kamienic przyrynkowych, gdzie można się spodziewać wielu interesujących odkryć, zwłaszcza reliktów dawnej zabudowy Rynku.


DOMINIK KASPRZAK

Zdjęcia udostępnione dzięki uprzejmości państwa Bożeny i Bogusława Chorąży

Strona zrealizowana przy pomocy artukułu "Bogusława Chorąży" - "Sprawozdanie z archeologicznych badań wykopaliskowych na Rynku w Bielsku w latach 1995-1996" z książki "Bielsko-Bialskie Studia Muzealne III"
Artykuł pochodzi z serwisu www.odkrywca-online.com - © ODKRYWCA
 
Konwertuj na format Redfish - nie wiesz co to Redfish?