Logo
   ODKRYWCA - Strona główna
Login: Hasło:
Jeżeli zapomniałeś hasła kliknij tutaj  

Twierdza Oscarborg w Oslofjordzie

autor:Cezary Brzeziñski
Kategoria: Zamki, twierdze
Odsłon: 5023

Przesyłam przygarsć zdjęć z mojego pobytu w twierdzy Oscarborg połozonej w Oslofjordzie. Zdjęcia przedstawiają w kolejności: zdjęcia na twierdzę, artylerię główną, fragment wybrzeża z ukrytą podwodną wyrzutnia torped wraz z bunkrem obserwcyjnym położonym nad nią, espozycję znajdującą się wewnątrz twierdzy dotyczącą historii ze szczególnym uwzględnieniem II w. św., odłamka jednej z dwóch torped które trafiły Bluchera, diorama przedstawiajaca przebieg bitwy, obraz z leżącym na dnie Blucherem, fotografia zdjęcia i pomnik płk. Erikssena (komendanta twierdzy w czasie inwacji niemieckiej). Ostatnie trzy zdjęcia przedstawiaja baterie 150 mm połozone na wzniesieniu Drobak na wschodnim brzegu Oslofjordu, które stanowiły część sytemu obrony tego akwenu. Historia

Twierdza Oscarsborg i jej rola w obronie Norwegii w 1940 roku

Twierdza Oscarsborg położona jest w Oslofjordzie na dwóch małych wysepkach Oskarholmen oraz Kahlom w pobliżu miejscowości Drobak. Przewężenie fiordu w tym miejscu jest punktem strategicznym morskiej obrony Oslo. Pierwsze obiekty obronne powstały w tym miejscu już w 1644 roku. Obecne umocnienia powstały w roku 1853.
W dniu inwazji niemieckiej na Norwegię główne uzbrojenie stanowiły cztery działa. Dwa z 1878 i 1879 roku o kalibrze 305 mm, długości lufy 25 kalibrów i wadze 36,65 tony. Strzelały pociskami o wadze 282 kg na odległość 8200 metrów o szybkości wylotowej 538m/s. Wyprodukowane zostały w Niemczech w zakładach Kruppa w Essen Kolejne dwa miały kaliber 280 mm, długość lufy 40 kalibrów i wagę 43,3 tony. Strzelały pociskami o wadze 255 kg z szybkością wylotową 706 m/s. Zasięg wynosił 20,9km. Wyprodukowano je w zakładach Kruppa w Essen w roku 1892. Były w służbie do roku 1950.

Działa były zlokalizowane na południowym cyplu wyspy Osrarholmen. Ponad to system obrony uzupełniały dwa działa 150 mm usytuowane na wzniesieniu dominującym nad fiordem w rejonie miejscowości Drobak oraz dwururowa podziemna wyrzutnia torped wbudowana w wybrzeże wyspy Kahlom. Została ona wybudowana w latach 1898-1901 i do ataku na Norwegię była całkowicie nieznana dla wywiadu niemieckiego. Każdy okręt który by przeszedł przez ogień baterii Oscarsborga i Drak musiał przepłynąć prostopadle do tej wyrzutni za wszystkimi tego konsekwencjami.

Inwazja na Norwegię została zaplanowana na 9 kwietnia 1940 roku jako operacja Weserübung. Miała być przeprowadzona głównie przez siły Krigsmarine, która przygotowała silne zespoły uderzeniowe przeznaczone do zajęcia Narviku, portu i bazy Trondheim, Bergen, Stavanger, Kristiansand i przede wszystkim Oslo.

Do zajęcia Oslo przeznaczono dwa ciężkie krążowniki Blücher i Lützow, lekki krążownik Eden, torpedowce Möwe, Kondor i Albatros, 1 flotyllę kutrów trałowych, złożoną z ośmiu jednostek typu R-17, oraz dwa pomocnicze trałowce. Całością zespołu dowodził adm. Oskar Kummetz. Zespół ten wypłyną 7 kwietnia ze Świnoujścia mając na pokładzie żołnierzy 163 dywizji piechoty pod dowództwem gen. Engelbrechta.

Pomimo posiadania informacji świadczących o możliwości inwazji (np. zatopienie transportowca niemieckiego przewożącego wojska inwazyjne "Rio de Janeiro" przez ORP Orzeł u wybrzeży Lillesand) rząd norweski nie podjął żadnych istotnych decyzji, które by stawiały w gotowości baterie nadbrzeżne. Jedynie zostały wyłączone latarnie morskie i wprowadzono na wybrzeżu zaciemnienie.

Zespół przeznaczony do zajęcia Oslo korzystając z podstępów bądź wykorzystując defetystyczna postawę wielu dowódców norweskich baz i baterii nadbrzeżnych położonych w Oslofiordzie bez większych problemów je opanował. Opór jeżeli nawet się pojawiał był szybko łamany.

Tuz przed świtem 9 kwietnia zespół niemiecki dotarł na wysokość Oscarsborga. Dowódcą twierdzy był płk. Birger Ericsen. Wiedząc z napływających meldunków radiowych o napływającej flocie obcych okrętów przygotował twierdze do walki. Okręty niemieckie płynęły w szyku torowym prowadzone przez ciężki krążownik Blücher. Norwegowie rozpoczęli ostrzał tego okrętu z dział kal. 280 mm oraz z 150 mm ze wzgórza Droak. Kiedy Niemcy wypłynęli po za zasięg tych baterii okręt został zaatakowany z baterii torpedowej na wyspie Kahlom. W wyniku wielokrotnego trafienia przez baterie nadbrzeżne oraz trafienia dwoma torpedami jego los został przypieczętowany i zatonął on kilkasetmetrów za wyspą Kaholm. Według różnych źródeł poległo od 650-600 do 1200 Niemców.
Reszta zespołu nie chcąc podzielić jego losu podjęła walkę z twierdzą nie ryzykując płynięcia dalej. Dopiero następnego dnia w wyniku intensywnych nalotów bombowych, ostrzału przez krążownik Lutzow oraz faktu zajęcia Oslo przez wojska dostarczone drogą powietrzną na stołeczne lotnisko płk. Ericsen podjął decyzję o kapitulacji.

Dzięki tej obronie rząd norweski, król, parlament i zasoby złota Banku Norwegi zyskały czas na bezpieczną ewakuację na północ kraju a następnie do Wielkiej Brytanii.

Flaga norweska załopotała nad twierdzą 8 maja 1045 roku a w cztery dni później Norwegowie przejęli nad nią pełna kontrolę. Jako ciekawostkę można podać fakt, że flaga którą podniesiono w maju 1945 roku była tą sama którą opuszczono w roku 1940.

Po wojnie, aż do stycznia 1990 roku była ona ostatnim elementem obrony morskiej Oslo. W między czasie jej potencjał obronny wzmacniano modernizując wyrzutnie torpedowe oraz instalując automatyczne armaty Boforsa kal. 155 mm. Od 2002 roku obiekt nie pełni funkcji wojskowych.

Literatura:
1. Jerzy Pertek "Morze w ogniu 1939-1945. Na frontach i za kulisami wojny morskiej" tom I, Wydawnictwo poznańskie, Poznań, 1975, s. 59-81
2. Wikipedia Oscarsborg
3. Wikipedia Battle of Drobak



::galerie ver.3.1.0

0.030
Ta witryna korzysta z plików cookie. Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej o plikach cookie i zarządzaniu ich ustawieniami.