Logo
   ODKRYWCA - Strona główna
Login: Hasło:
Jeżeli zapomniałeś hasła kliknij tutaj  

Ząbkowice Śląskie

autor:Bocian
Kategoria: Zamki, twierdze
Odsłon: 13949

Ząbkowice Śląskie - d. woj. wałbrzyskie - Osada została założona na skrzyżowaniu szlaków handlowych, wiodących z Wrocławia do Pragi i Brna przez Kłodzko do Zgorzelca. Lokacja jej na prawie niemieckim nastąpiła w latach 1273-1287. Do 1290 r. Ząbkowice należały do księstwa wrocławskiego, w latach 1291-1322 do księstwa świdnickiego, a od 1322 r. do księstwa ziębickiego. Po 1351 r. miasto zostało sprzedane Czechom. W 1428 r. Ząbkowice uległy zniszczeniu w czasie walk z husytami. Od 1453 r. panował tu Jerzy z Podiebradu. W okresie tym głównym zajęciem ludności było rzemiosło i hande1. W tym też czasie wzniesiono w mieście wszystkie główniejsze budynki oraz otoczono je murami obronnymi z czterema bramami. W wieku XVI, już w okresie panowania księcia Karola II (1498-1536), w mieście zwyciężył luteranizm. Okres rozwoju przerwała wojna trzydziestoletnia, W czasie której uległo ono poważnemu zniszczeniu. Po wojnie cesarz oddał księstwo ziębickie Auerspergowi i w ten sposób Ząbkowice stały się miastem prywatnym. Po zdobyciu Śląska przez Prusy miasto zostało wykupione i wraz z okolicznym terenem utworzono tu tzw. baronat, którego właścicielem stał się ród Schlabrendorffów. Miasto po zniszczeniach wojennych powoli poczęło podnosić się z upadku dzięki rozwojowi zakładów przemysłowych. Obecnie stanowi ono centrum administracyjno-usługowe okolicznych terenów. - Ruiny zamku położone w południowo-zachodniej części miasta. Wymieniany w 1321 r., wzniesiony został w XIV w. W połowie XV w. była tu rezydencja synów Jerzego z Podiebradu. W 1468 r. zamek został zdobyty i zniszczony przez mieszczan wrocławskich, nyskich i świdnickich. Był on zbudowany z piaskowca na planie nieregularnym, a jego fragmenty zachowały się w południowej części budowli obecnej. W latach 1524-1532 książę ziębicki Karol I postawił nowy zamek przy czynnej współpracy architekta B. Rejta. Zbudowano go z piaskowca i cegły na planie czworoboku, z wewnętrznym dziedzińcem i krużgankami, z kolistymi bastejami na narożach. W skrzydle wschodnim usytuowano bramę w kwadratowej wieży. Południowe skrzydło od strony zewnętrznej zwieńczone jest attyką. W elewacji frontowej widoczny jest portal renesansowy z herbami książąt ziębicko-ząbkowickich. Zamek zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej, pozostaje do dziś jako trwała ruina konserwowana w XX w. - Ratusz obecny został wzniesiony w latach 1862-1864 w stylu pseudogotyckim wg projektów Aleksego Langera z Wrocławia, być może przy wykorzystaniu fragmentów starszego założenia. - Mury miejskie najstarsze kamienne wzniesiono w końcu XIII w., rozbudowano je następnie ok. poł. XIV w. W XV w. mury wzmocniono basztami, a po wojnach husyckich dodano wały ziemne. Do miasta prowadziły cztery bramy: Wrocławska, Ziębicka, Kłodzka i Świdnicka. Obecnie zachowały się duże fragmenty murów otaczających miasto. Najciekawszy jest fragment w zachodniej części z półkolistymi basztami, zwieńczonymi malowniczymi attykami. - Kościół parafialny Św. Anny, obecny, gotycki wzniesiono ok. poł. XIV w. Po zniszczeniach w wojnach husyckich odbudowano korpus. Nawy boczne zasklepiono w 1444 r., a główną w 1453 r. Przy restauracji kościoła w latach 1547-1566 ponownie zasklepiono wnętrze. Ostatniej przebudowy dokonano w XIX w. Obecnie jest to kościół orientowany, murowany z cegły, trzynawowy, halowy, z wydzielonym zamkniętym trójbocznie prezbiterium. Wnętrze prezbiterium i nawy nakryte sklepieniami sieciowymi, nawy boczne mają sklepienia krzyżowo-żebrowe. Od zewnątrz budowla jest oskarpowana, o fasadach przelicowanych w XIX w. We wnętrzu zachowała się rzeźbiona w piaskowcu ambona z 1619 r., rzeźba Św. Anny Samotrzeciej z 1493 r., oraz całopostaciowy, rzeźbiony nagrobek księcia Karola I z Ziębic (zm. 1536) i jego żony Anny z Zagania (zm. 1541). - Kościół podominikański Św. Krzyża. Przed 1302 r. został sprowadzony do miasta zakon dominikanów, dla którego w latach 1395- -1402 wzniesiono kościół. Po zniszczeniach w czasie wojen husyckich odbudowano kościół i klasztor na przełomie XV i XVI w. Obecny kościół wzniesiono w latach 1655-1669, natomiast budowa klasztoru przeciągnęła się do 1687 r., nową zaś wieżę kościelną wzniesiono w 1714 r. Obecnie kościół jest budowlą barokową, z węższym prezbiterium zamkniętym ścianą prostą, z zewnątrz opięty skarpami i pilastrami. Wnętrze jest trzynawowe, czteroprzęsłowe, nakryte sklepieniami kolebkowymi z lunetami. Nawy boczne tworzą kaplice z rzędem empor ponad nimi. - Od północy przylega czworobok zabudowań klasztornych, poważnie przebudowany w XIX w. W jego wnętrzu zachowało się kilka fragmentów gotyckich, między innymi refektarz w skrzydle północnym nakryty sklepieniem gwiaździstym w 1516 r. - Kaplica szpitalna, cerkiew prawosławna (ul. Kłodzka) położona na południe od zamku, poza murami miejskimi. Szpital ufundowano w 1319 r. i już w 1363 r. istniała przy nim kaplica. W 1646 r. zawaliła się nawa, a do ocalałego wraz ze sklepieniem prezbiterium dobudowano nową ok. 1720 r., zachowaną do chwili obecnej. Całość murowana, jednonawowa z węższym prezbiterium, od zewnątrz oskarpowana. Na ścianie prezbiterium zachowały się fragmenty gotyckich fresków, konserwowane w 1969-1970 r., ze scenami z życia Marii i Chrystusa. - Kaplica cmentarna Św. Mikołaja, położona na cmentarzu powstałym w 1552 r. Budowla obecna została wzniesiona po 1728 r., jako barokowa, murowana na planie prostokąta, z prezbiterium zamkniętym trójbocznie. - Krzywa wieża położona obok kościoła parafialnego. Pierwotnie pełniła być może rolę strażnicy, następnie została zaadoptowana na dzwonnicę kościelną. Wzniesiona w części kamiennej w XIV w., w latach 1592-1598 po silnym wychyleniu na skutek zmian gruntowych, podwyższona o jedną kondygnację, obecnie pełni rolę punktu widokowego.

Info pochodzi ze strony www.zabytki.pl

::galerie ver.3.1.0

0.027
Ta witryna korzysta z plików cookie. Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej o plikach cookie i zarządzaniu ich ustawieniami.