ODKRYWCA 5-6/2026
- ODKRYCIA I POSZUKIWANIA
- Skarby Zamku Grodziec
- Łódź z 1939 roku ukryta… nad głowami mieszkańców. Niezwykłe odkrycie pod Otwockiem
- Wojna, która wciąż żyje w ziemi: śląskie ślady Wielkiej Armii
- Skarb w Piechowicach
- Książ Wielki: między legendą o kwaterze Hitlera a siecią łączności
- Pociągi pełne tajemnic: skarby, depozyty i gra o władzę
- Polskie insygnia koronacyjne: czy były ukrywane we Włodzimierzu Wołyńskim?
- UFO w porcie Gdyni. Tajemnica z 1959 roku, która nie daje spokoju
- WYWIAD
- „Antyk w akcji” i niezwykła historia eksperta od przeszłości
- SREBRNA GÓRA KONFERENCJA „ODKRYWCY”
- Kolej w Srebrnej Górze: czy Niemcy chcieli wybudować tunele pod sowiogórskimi przełęczami?
- Wypadki w podziemiach Twierdzy Srebrna Góra
- FORTYFIKACJE
- Łotewskie fortyfikacje nad Zatoką Ryską: schron nr 8
- MUNDURY
- Plakat radiotelegrafisty
- KSIĘGARNIA ODKRYWCY
- Nowości MAJ/CZERWIEC
NAJNOWSZE ARTYKUŁY
Odkrywca 5-6 (313) maj-czerwiec 2026
W tym numerze schodzimy głęboko – czasem dosłownie. Wracamy do studni Zamku Grodziec, gdzie kolejne metry zasypu odsłaniają przedmioty z kilku epok: od elementów uzbrojenia, przez kafle, lampy, porcelanę i biżuterię, po drobny nóż stołowy, który pozwolił dopisać fragment do dziejów przedwojennej turystyki na zamku. Studnia, jak się okazuje, bywa archiwum.
Kopie zamiast zaginionych arcydzieł – wywiad z Katarzyną Sielicką (Zamek Książ)
Przez ponad osiemdziesiąt lat Sala Maksymiliana w Zamku Książ pozostawała niepełna – brakowało w niej monumentalnych płócien Felixa Antona Schefflera, które zaginęły podczas II wojny światowej. Dziś jednak ta luka została wypełniona przez wiernie odtworzone kopie, zawieszone w 2025 roku dokładnie tam, gdzie niegdyś wisiały oryginały. Jak doszło do tego, że bezcenne barokowe obrazy zniknęły…
Czy można handlować pamiątkami z obozów koncentracyjnych i innych obozów?
Decyzja Domu Aukcyjnego Felzmann o wycofaniu z licytacji pamiątek pochodzących z obozów zagłady ponownie uruchomiła dyskusję o granicach handlu przedmiotami naznaczonymi tragedią milionów istnień. Sprawa, która początkowo wydawała się jedynie kolejną aukcją militariów z okresu II wojny światowej, szybko przerodziła się w debatę o etyce, pamięci i odpowiedzialności instytucji zajmujących się obrotem zabytkami historycznymi. W…
Akcja 1005 – jak Niemcy zacierali ślady mordów i jak dziś się je odczytuje
„Zbrodnia Pomorska 1939: dlaczego jest tak istotna dla zrozumienia początków okupacji w Polsce? Wywiad z dr archeologiem Dawidem Kobiałką przeprowadził red. nacz. „Odkrywcy” Andrzej Daczkowski
JAKIE WYBIERAĆ MAPY I JAK PISAĆ O ZBRODNIACH NIEMIECKICH, BY NIE PRZYPISYWANO ICH… POLAKOM?
Wskazanie miejsca geograficznego, w którym doszło do masowej przemocy historycznej, znacząco wpływa na to, komu przypisujemy za nią odpowiedzialność – wynika z badań przeprowadzonych przez dr hab. Lucasa B. Mazura z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
DLACZEGO SZUKAJĄ WUJA MIKOŁAJA KOPERNIKA W KRYPCIE KATEDRY WE FROMBORKU?
Głównym celem projektu i podjętych badań jest próba odnalezienia we fromborskiej katedrze szczątków biskupa Łukasza Watzenrodego (wuja Mikołaja Kopernika) oraz innych biskupów z XVI wieku. W tym zakresie na obecnym etapie badań nie ma jeszcze rozstrzygających informacji, ponieważ analizowane miejsce stanowi kolejny etap prac terenowych.
XXI KONFERENCJA MAGAZYNU „ODKRYWCA” – SREBRNA GÓRA 15-17 MAJA 2026
Po dwudziestu edycjach poświęconych konkretnym miejscom rozpoczynamy nowy etap skupiony na wybranych zagadnieniach historycznych – od legend i relacji, po wyniki badań i ich interpretację. Celem konferencji jest prezentacja aktualnego stanu wiedzy oraz wyników badań archeologicznych, eksploracyjnych i historycznych, prowadzonych zarówno przez zawodowych badaczy, jak i doświadczonych pasjonatów.
NOWOŚCI NA FORUM
📬 Prenumerata „Odkrywcy”
Najprostszy sposób, by otrzymywać każdy numer magazynu o skarbach, historii i poszukiwaniach.
- stała cena przez cały okres prenumeraty
- dostawa bezpośrednio pod wskazany adres
- możliwość zamówienia jako prezent
💰 Prenumerata krajowa
Roczna: 111,00 zł
Półroczna: 55,50 zł
Możliwa wysyłka ekonomiczna, list polecony lub do Paczkomatu.
OSTATNIE ODPOWIEDZI NA FORUM
PRL

XXI KONFERENCJA MAGAZYNU „ODKRYWCA” – SREBRNA GÓRA 15-17 MAJA 2026
Po dwudziestu edycjach poświęconych konkretnym miejscom rozpoczynamy nowy etap skupiony na wybranych zagadnieniach historycznych – od legend i relacji, po wyniki badań i ich interpretację. Celem konferencji jest prezentacja aktualnego stanu wiedzy oraz wyników badań archeologicznych, eksploracyjnych i historycznych, prowadzonych zarówno przez zawodowych badaczy, jak i doświadczonych pasjonatów.

XVIII Konferencja Popularnonaukowa MIESIĘCZNIKA „ODKRYWCA”
Tym razem wszyscy spotkaliśmy się w Krakowie. Pokazaliśmy gród kraka od mało znanej strony… Kolejna konferencja miesięcznika „Odkrywca” za nami. Naszą XVIII edycję świętowaliśmy wspólnie z uczestnikami w Krakowie. Tradycyjnie uczestnicy dopisali, za co bardzo dziękujemy. Poza stałymi bywalcami było z nami także kilkanaście nowych osób. Mamy nadzieję, że i one z nami pozostaną.

XVIII Konferencja „Odkrywcy”: KRAKOWSKIM PODZIEMIEM 19-21 MAJA [GALERIA ZDJĘĆ]
Mamy przyjemność zaprezentować Państwu galerię zdjęć z naszej XVII Konferencji „Odkrywcy”: Krakowskim Podziemiem, która odbyła się 19-21 maja 2023 roku.
II WOJNA ŚWIATOWA

Grodziec – od wulkanu po romantyczną rezydencję
Na szczycie Grodźca wznosił się dawny gród, a pod nim skrywają się ruiny folwarku, aleje lipowe i zapomniane kopalnie. Każdy kamień i drzewo kryje legendy, a studnia bez dna przypomina, że historia tego miejsca wciąż zachwyca i intryguje.

Kopie zamiast zaginionych arcydzieł – wywiad z Katarzyną Sielicką (Zamek Książ)
Przez ponad osiemdziesiąt lat Sala Maksymiliana w Zamku Książ pozostawała niepełna – brakowało w niej monumentalnych płócien Felixa Antona Schefflera, które zaginęły podczas II wojny światowej. Dziś jednak ta luka została wypełniona przez wiernie odtworzone kopie, zawieszone w 2025 roku dokładnie tam, gdzie niegdyś wisiały oryginały. Jak doszło do tego, że bezcenne barokowe obrazy zniknęły…

Czy można handlować pamiątkami z obozów koncentracyjnych i innych obozów?
Decyzja Domu Aukcyjnego Felzmann o wycofaniu z licytacji pamiątek pochodzących z obozów zagłady ponownie uruchomiła dyskusję o granicach handlu przedmiotami naznaczonymi tragedią milionów istnień. Sprawa, która początkowo wydawała się jedynie kolejną aukcją militariów z okresu II wojny światowej, szybko przerodziła się w debatę o etyce, pamięci i odpowiedzialności instytucji zajmujących się obrotem zabytkami historycznymi. W…
I WOJNA ŚWIATOWA I DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE

Grodziec – od wulkanu po romantyczną rezydencję
Na szczycie Grodźca wznosił się dawny gród, a pod nim skrywają się ruiny folwarku, aleje lipowe i zapomniane kopalnie. Każdy kamień i drzewo kryje legendy, a studnia bez dna przypomina, że historia tego miejsca wciąż zachwyca i intryguje.

Zapomniany grób Wielkiego Księcia Saksonii w dolnośląskim lesie
W sto pierwszą rocznicę śmierci odwiedziłam zapomniany grób człowieka, który pochodził ze znamienitej rodziny i swego czasu był najzamożniejszym człowiekiem w Niemczech. Był potomkiem królów, sam zakosztował władzy, był też najmniej lubianym władcą. Miał zostać królem Holandii, jednak abdykował i przez ostatnie pięć lat życia mieszkał z rodziną, zajmując się sprawami swojego majątku. Po śmierci

95 lat temu podczas próby przelotu nad Atlantykiem zginął Ludwik Idzikowski. Zwany był „Lulasem”
13 lipca 1929 r. podczas próby pierwszego polskiego przelotu przez Atlantyk zginął mjr Ludwik Idzikowski. „Stracił przytomność odurzony oparami benzyny. Farmerzy, którzy go znaleźli, przyświecali sobie lampą naftową. Nastąpił pożar i wybuch” – powiedział PAP historyk lotnictwa prof. Andrzej Olejko.
ŚREDNIOWIECZE

XXI KONFERENCJA MAGAZYNU „ODKRYWCA” – SREBRNA GÓRA 15-17 MAJA 2026
Po dwudziestu edycjach poświęconych konkretnym miejscom rozpoczynamy nowy etap skupiony na wybranych zagadnieniach historycznych – od legend i relacji, po wyniki badań i ich interpretację. Celem konferencji jest prezentacja aktualnego stanu wiedzy oraz wyników badań archeologicznych, eksploracyjnych i historycznych, prowadzonych zarówno przez zawodowych badaczy, jak i doświadczonych pasjonatów.

Pomorskie/ Archeolog: zeszliśmy do średniowiecznej zamkowej studni, wiemy, jak była budowana
Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego po dwóch latach wrócili do warowni zamku krzyżackiego w Człuchowie, by kontynuować prace badawcze w dawnej studni. Zeszliśmy na głębokość 11 m, wiemy, jak była budowana i że zasypano ją w XVII w.

Średniowieczna odznaka pielgrzyma (wizerunek bazyliszka) odnaleziona w powiecie zamojskim
Średniowieczną odznakę pielgrzyma, przedstawiającą smoka – bazyliszka, odnaleziono w Wólce Nieliskiej w powiecie zamojskim – poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Odznaka pielgrzyma, określana też jako „znak pielgrzymi”, to niewielka ażurowa plakietka – zawieszka, odlana ze stopu ołowiu i cyny, posiadająca kolisty kształt o średnicy 2,8 cm i grubości ok. 1 mm – podał konserwator w…
















