ODKRYWCA 7-8/2026
Wraki, tajemnice dawnych poligonów, insygnia koronacyjne, templariusze, zapomniane miejscowości i kulisy eksploracji — najnowszy numer „Odkrywcy” prowadzi przez historie, w których źródła, teren i detale mają znaczenie.
Odkrywca 7-8/2026, nr 315
W numerze
Najważniejsze teksty z numeru, zebrane w trzech głównych blokach tematycznych.
Odkrycia i poszukiwania
- Oko U-Boota i kolejne nieznane wraki
- Templariusze w Oleśnicy Małej
- Polak odkrył tajemniczy pierścień z runami
- Polskie insygnia koronacyjne: czy były ukrywane we Włodzimierzu Wołyńskim?
- Ślady pod mchem. Opowieść o zapomnianych Gniewczycach
- Błędne ogniki eksploracji: między legendą a rzeczywistością
Podziemia, wojna i fortyfikacje
- Stein-Wal i Tolkmicko: nieznana historia niemieckiego poligonu torpedowego
- II wojna światowa w polskich podziemiach
- Największy obiekt Westwallu. Festungswerk „Gerstfeldhöhe” w Niedersimten
Konferencja, wywiad i księgarnia
- Tajemnice studni między legendą a historią. Srebrna Góra 2026
- Studnie, depozyty i instalacje wodne
- Od lotniska w Pile do przestrzeni pełnej wspomnień. Historia pasji, ludzi i MiG-ów
- Nowości lipiec/sierpień w Księgarni Odkrywcy
Chcesz dostawać każdy numer „Odkrywcy”?
Zamów prenumeratę i otrzymuj magazyn regularnie, bez pilnowania kolejnych wydań. Roczna prenumerata krajowa kosztuje 111,00 zł, półroczna 55,50 zł.
Wysyłka pod wskazany adres lub do Paczkomatu.
Identyfikacje z forum
Forum Odkrywcy to miejsce, w którym od lat pojawiają się pytania o rozpoznanie przedmiotów, detali, fragmentów wyposażenia i znalezisk.
Przejdź do działu identyfikacjiPrzed dodaniem wątku warto przygotować:
- wyraźne zdjęcia z kilku stron,
- wymiary i materiał przedmiotu,
- krótki opis okoliczności znalezienia,
- informację, czy chodzi o całość, fragment czy detal.
Nasz kanał YouTube
Najnowsze i popularne materiały filmowe Odkrywcy.
NAJNOWSZE ARTYKUŁY
Odkrywca 7-8 (315) lipiec-sierpień 2026
Jedziemy także do Tolkmicka, gdzie w cieniu stoczni Gdańska i Elbląga miała rozgrywać się historia niemieckich prób torpedowych. To temat tak mocny, że trafił na naszą okładkę. W Tolkmicku naprawdę czuć Wunderwaffe – i to taką, o której mało kto słyszał. Czy była to mekka torped przyszłości, podobnie jak Peenemünde stało się miejscem narodzin współczesnych rakiet? Sprawdzamy.
Polemika z tekstem „Czy Polska jest gotowa na liberalizację poszukiwań z wykrywaczami metali?” dr Radosława Biela, red. nacz. „Archeologii Żywej”
Tekst dr. Radosława Biela, redaktora naczelnego „Archeologii Żywej”, zatytułowany „Czy Polska jest gotowa na liberalizację poszukiwań z wykrywaczami metali?”, uważam za bardzo ważny głos w dyskusji o nowelizacji prawa dotyczącego poszukiwań. Nie dlatego, że zgadzam się z każdym jego wnioskiem. Przeciwnie, w kilku miejscach będę z nim polemizował. Nie dlatego również, że jest to głos…
Kopie zamiast zaginionych arcydzieł – wywiad z Katarzyną Sielicką (Zamek Książ)
Przez ponad osiemdziesiąt lat Sala Maksymiliana w Zamku Książ pozostawała niepełna – brakowało w niej monumentalnych płócien Felixa Antona Schefflera, które zaginęły podczas II wojny światowej. Dziś jednak ta luka została wypełniona przez wiernie odtworzone kopie, zawieszone w 2025 roku dokładnie tam, gdzie niegdyś wisiały oryginały. Jak doszło do tego, że bezcenne barokowe obrazy zniknęły…
Czy można handlować pamiątkami z obozów koncentracyjnych i innych obozów?
Decyzja Domu Aukcyjnego Felzmann o wycofaniu z licytacji pamiątek pochodzących z obozów zagłady ponownie uruchomiła dyskusję o granicach handlu przedmiotami naznaczonymi tragedią milionów istnień. Sprawa, która początkowo wydawała się jedynie kolejną aukcją militariów z okresu II wojny światowej, szybko przerodziła się w debatę o etyce, pamięci i odpowiedzialności instytucji zajmujących się obrotem zabytkami historycznymi. W…
Akcja 1005 – jak Niemcy zacierali ślady mordów i jak dziś się je odczytuje
„Zbrodnia Pomorska 1939: dlaczego jest tak istotna dla zrozumienia początków okupacji w Polsce? Wywiad z dr archeologiem Dawidem Kobiałką przeprowadził red. nacz. „Odkrywcy” Andrzej Daczkowski
JAKIE WYBIERAĆ MAPY I JAK PISAĆ O ZBRODNIACH NIEMIECKICH, BY NIE PRZYPISYWANO ICH… POLAKOM?
Wskazanie miejsca geograficznego, w którym doszło do masowej przemocy historycznej, znacząco wpływa na to, komu przypisujemy za nią odpowiedzialność – wynika z badań przeprowadzonych przez dr hab. Lucasa B. Mazura z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Archeolodzy chcą rozwikłać sekret szkieletów w domu Göringa w Wilczym Szańcu
– Mam nadzieję, że prace archeologów i ich ustalenia przybliżą nas do rozwikłania zagadki, jakich ludzi pochowano w miejscu, w którym znajduje się Hermanna Göringa – powiedział PAP nadleśniczy Nadleśnictwa Srokowo Zenon Piotrowicz. Od kilkunastu lat to nadleśnictwo zarządza terenem Wilczego Szańca.
![Górnośląski Piknik Poszukiwaczy w Chudowie [relacja, galeria zdjęć]](https://odkrywca.pl/wp-content/uploads/sites/3/2026/06/Projekt-bez-nazwy-12-1024x768.jpg)
Górnośląski Piknik Poszukiwaczy w Chudowie [relacja, galeria zdjęć]
Nasz Górnośląski Piknik Poszukiwaczy w Chudowie rozpoczął się już w sobotę w Katowicach. O godzinie 8.00, po odprawie, rozpoczęliśmy poszukiwania, w których udział wzięły stowarzyszenia prezentujące swoje zbiory podczas niedzielnego pikniku na chudowskich błoniach. Była to z naszej strony swego rodzaju nagroda za chęć udziału w naszym wydarzeniu.
Odkrywca 5-6 (313) maj-czerwiec 2026
W tym numerze schodzimy głęboko – czasem dosłownie. Wracamy do studni Zamku Grodziec, gdzie kolejne metry zasypu odsłaniają przedmioty z kilku epok: od elementów uzbrojenia, przez kafle, lampy, porcelanę i biżuterię, po drobny nóż stołowy, który pozwolił dopisać fragment do dziejów przedwojennej turystyki na zamku. Studnia, jak się okazuje, bywa archiwum.
NOWOŚCI NA FORUM
OSTATNIE ODPOWIEDZI NA FORUM
PRL
XXI KONFERENCJA MAGAZYNU „ODKRYWCA” – SREBRNA GÓRA 15-17 MAJA 2026
Po dwudziestu edycjach poświęconych konkretnym miejscom rozpoczynamy nowy etap skupiony na wybranych zagadnieniach historycznych – od legend i relacji, po wyniki badań i ich interpretację. Celem konferencji jest prezentacja aktualnego stanu wiedzy oraz wyników badań archeologicznych, eksploracyjnych i historycznych, prowadzonych zarówno przez zawodowych badaczy, jak i doświadczonych pasjonatów.
XVIII Konferencja Popularnonaukowa MIESIĘCZNIKA „ODKRYWCA”
Tym razem wszyscy spotkaliśmy się w Krakowie. Pokazaliśmy gród kraka od mało znanej strony… Kolejna konferencja miesięcznika „Odkrywca” za nami. Naszą XVIII edycję świętowaliśmy wspólnie z uczestnikami w Krakowie. Tradycyjnie uczestnicy dopisali, za co bardzo dziękujemy. Poza stałymi bywalcami było z nami także kilkanaście nowych osób. Mamy nadzieję, że i one z nami pozostaną.
XVIII Konferencja „Odkrywcy”: KRAKOWSKIM PODZIEMIEM 19-21 MAJA [GALERIA ZDJĘĆ]
Mamy przyjemność zaprezentować Państwu galerię zdjęć z naszej XVII Konferencji „Odkrywcy”: Krakowskim Podziemiem, która odbyła się 19-21 maja 2023 roku.
II WOJNA ŚWIATOWA
Grodziec – od wulkanu po romantyczną rezydencję
Na szczycie Grodźca wznosił się dawny gród, a pod nim skrywają się ruiny folwarku, aleje lipowe i zapomniane kopalnie. Każdy kamień i drzewo kryje legendy, a studnia bez dna przypomina, że historia tego miejsca wciąż zachwyca i intryguje.
Kopie zamiast zaginionych arcydzieł – wywiad z Katarzyną Sielicką (Zamek Książ)
Przez ponad osiemdziesiąt lat Sala Maksymiliana w Zamku Książ pozostawała niepełna – brakowało w niej monumentalnych płócien Felixa Antona Schefflera, które zaginęły podczas II wojny światowej. Dziś jednak ta luka została wypełniona przez wiernie odtworzone kopie, zawieszone w 2025 roku dokładnie tam, gdzie niegdyś wisiały oryginały. Jak doszło do tego, że bezcenne barokowe obrazy zniknęły…
Czy można handlować pamiątkami z obozów koncentracyjnych i innych obozów?
Decyzja Domu Aukcyjnego Felzmann o wycofaniu z licytacji pamiątek pochodzących z obozów zagłady ponownie uruchomiła dyskusję o granicach handlu przedmiotami naznaczonymi tragedią milionów istnień. Sprawa, która początkowo wydawała się jedynie kolejną aukcją militariów z okresu II wojny światowej, szybko przerodziła się w debatę o etyce, pamięci i odpowiedzialności instytucji zajmujących się obrotem zabytkami historycznymi. W…
I WOJNA ŚWIATOWA I DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE
Grodziec – od wulkanu po romantyczną rezydencję
Na szczycie Grodźca wznosił się dawny gród, a pod nim skrywają się ruiny folwarku, aleje lipowe i zapomniane kopalnie. Każdy kamień i drzewo kryje legendy, a studnia bez dna przypomina, że historia tego miejsca wciąż zachwyca i intryguje.
Zapomniany grób Wielkiego Księcia Saksonii w dolnośląskim lesie
W sto pierwszą rocznicę śmierci odwiedziłam zapomniany grób człowieka, który pochodził ze znamienitej rodziny i swego czasu był najzamożniejszym człowiekiem w Niemczech. Był potomkiem królów, sam zakosztował władzy, był też najmniej lubianym władcą. Miał zostać królem Holandii, jednak abdykował i przez ostatnie pięć lat życia mieszkał z rodziną, zajmując się sprawami swojego majątku. Po śmierci…
95 lat temu podczas próby przelotu nad Atlantykiem zginął Ludwik Idzikowski. Zwany był „Lulasem”
13 lipca 1929 r. podczas próby pierwszego polskiego przelotu przez Atlantyk zginął mjr Ludwik Idzikowski. „Stracił przytomność odurzony oparami benzyny. Farmerzy, którzy go znaleźli, przyświecali sobie lampą naftową. Nastąpił pożar i wybuch” – powiedział PAP historyk lotnictwa prof. Andrzej Olejko.
ŚREDNIOWIECZE
XXI KONFERENCJA MAGAZYNU „ODKRYWCA” – SREBRNA GÓRA 15-17 MAJA 2026
Po dwudziestu edycjach poświęconych konkretnym miejscom rozpoczynamy nowy etap skupiony na wybranych zagadnieniach historycznych – od legend i relacji, po wyniki badań i ich interpretację. Celem konferencji jest prezentacja aktualnego stanu wiedzy oraz wyników badań archeologicznych, eksploracyjnych i historycznych, prowadzonych zarówno przez zawodowych badaczy, jak i doświadczonych pasjonatów.
Pomorskie/ Archeolog: zeszliśmy do średniowiecznej zamkowej studni, wiemy, jak była budowana
Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego po dwóch latach wrócili do warowni zamku krzyżackiego w Człuchowie, by kontynuować prace badawcze w dawnej studni. Zeszliśmy na głębokość 11 m, wiemy, jak była budowana i że zasypano ją w XVII w.
Średniowieczna odznaka pielgrzyma (wizerunek bazyliszka) odnaleziona w powiecie zamojskim
Średniowieczną odznakę pielgrzyma, przedstawiającą smoka – bazyliszka, odnaleziono w Wólce Nieliskiej w powiecie zamojskim – poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Odznaka pielgrzyma, określana też jako „znak pielgrzymi”, to niewielka ażurowa plakietka – zawieszka, odlana ze stopu ołowiu i cyny, posiadająca kolisty kształt o średnicy 2,8 cm i grubości ok. 1 mm – podał konserwator w…
