Odkrywca 9 (248) wrzesień 2019

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

W Odkrywcy 9/2019 jak co roku wspominamy wrzesień 1939 roku. Piszemy o Westerplatte, lekarzach walczących o wolną Polskę, wojskowej aprowizacji na froncie, ale i tematach spoza numeru głównego.

Słowo wstępne redaktora naczelnego

Mój ojciec szedł wiejską drogą do szkoły blisko Włocławka 80 lat temu. Budynek był zamknięty. Często opowiada mi o tym nawet dziś. Dlaczego dzielę się rodzinną przypowiastką? Wrzesień 1939 roku to wciąż dla wielu Polaków sprawa wcale nie tak odległa. To historia, o której dowiadujemy się nie tylko z pomników czy muzealnych gablot, ale przy niedzielnym obiedzie czy podczas nocnych Polaków rozmów. Jednak czas biegnie nieubłaganie.

Za chwilę nie będzie z nami nawet tych kilkuletnich dzieci, które w potarganych portkach pukały 1 września w szkolne drzwi. Pamięcią o wrześniu sprzed 80 lat zawładną wówczas ostatecznie historycy, pasjonaci historii czy muzealnicy; módlmy się, by nie byli to politycy. W tym numerze poruszamy wywołujący wiele emocji temat uhonorowania pola bitwy na Westerplatte i przyglądamy się plombom znalezionym podczas prac archeologicznych na terenie Składnicy Tranzytowej. Prezentujemy historię życia Żołnierza Września 1939 Anastazego Kensika, a do odtworzenia tych losów mocno przyczyniła się jego wnuczka, bo – powtarzam – wydarzenia sprzed 80 lat wciąż są dla nas bliskie. Natomiast w artykule o aprowizacji naszych żołnierzy wojny obronnej – jak to w rodzinie – zaglądamy im do talerzy i menażek.

Niechże w końcu historia zacznie nas łączyć.

Z poważaniem
Andrzej Daczkowski
redaktor naczelny

Odkrywca 9/2019 – spis treści 

  • POSZUKIWANIA I ODKRYCIA
    • Jagdpanthera i Stug w rękach poszukiwaczy / PRZEMEK BUDZICH
    • Co zostawili Rzymianie? / ROBERT SWERCZYK
    • Tajemnice zamku Czocha: fotografia i kryształki / PIOTR KUCZNIR
  • WRZESIEŃ 1939
    • Kolekcja plomb z Westerplatte / MARIUSZ WÓJTOWICZ-PODHORSKI
    • Tragiczna historia miejsca-symbolu / MARIUSZ WÓJTOWICZ-PODHORSKI
    • Anastazy Kensik. Lekarz, żołnierz, ofiara wojny / WŁODZIMIERZ A. GIBASIEWICZ
  • KULISY HISTORII
    • Pięćdziesiąt mil morskich od Kołobrzegu / ROBERT MAZIARZ
    • Oczami świadków historii: wojna w Trzcińsku, Skorzeny i kancelaria Hitlera / JAROSŁAW PŁOTKOWSKI
  • KOLEKCJONERSTWO
    • Dress no. 5A, „Working dress” / BARTŁOMIEJ BŁASZKOWSKI
  • WĘDRÓWKI ODKRYWCÓW
    • Sygnalizacja alarmowo-pożarowa na ulicach Warszawy / JAKUB JAKUBOWSKI
  • FORTYFIKACJE
    • Wał Atlantycki – bateria „Longues-Sur-Mer” / JACEK JAROSZ
  • KSIĘGARNIA „ODKRYWCY”

Odkrywca 9/2019 – zapowiedzi

Jagdpanthera i Stug w rękach poszukiwaczy
Przemek Budzich

Dolina rzeki Miłakówki, kilka kilometrów na południe od Ornety. Na przełomie stycznia i lutego 1945 roku te mazurskie tereny były areną ciężkich walk. Starły się tutaj armie 2. Frontu Białoruskiego marszałka Rokossowskiego z przedzierającymi się w kierunku Malborka, uciekającymi z pomorskiego kotła, oddziałami niemieckimi Grupy Armii „Północ” (wcześniejszej Herresgruppe Mitte). Po rozpoczętej 27 stycznia kontrofensywie Niemcy odbili m.in. Ornetę, a na południe od niej, korzystając z niewielkiego brodu na rzece Pasłęce (dziś Miłakówce), przeprawiali ciężki sprzęt. Kilkanaście miesięcy temu na ślad tej przeprawy trafił Mateusz Deling, kolekcjoner pojazdów pancernych, muzealnik i zapalony eksplorator, poszukujący od lat zabytków militarnych i znany już szerokiej społeczności internetowej jako Tank Hunter, czyli Łowca Czołgów.

Anastazy Kensik – lekarz, żołnierz, ofiara wojny
Włodzimierz A. Gibasiewicz

Poszukiwania własne wzbogacone o korespondencję otrzymaną od rodziny pozwoliły na odtworzenie losów naszego bohatera. Anastazy Wacław Kensik, syn Baltazara i Teofilii Wardackiej, urodził się 28 września 1890 roku w Chełmnie nad Wisłą. Świadectwo dojrzałości uzyskał 9 czerwca 1910 roku w Chełmnie. Następnie podjął studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Pelplinie. Po roku nauki przeniósł się jednak na studia weterynaryjne do Berlina. W listopadzie 1915 roku upomniała się o niego armia niemiecka, w której służył do końca 1918 roku. M. Lorch pisze: „Wstępuje w szeregi polskich powstańców i bierze udział w Powstaniu Wielkopolskim, a w maju 1919 r. zgłasza się jako ochotnik do Wojska Polskiego. Uczestniczy bezpośrednio w walkach o Kijów, w obronie Warszawy i w dalszej ofensywie dochodzi aż nad Berezynę”.

1939: aprowizacyjna apokalipsa
Tomasz Bienek

Przyglądając się problematyce wyżywienia polskiej armii w trakcie kampanii wrześniowej, dość szybko nasuwa się refleksja, że specyfika działań prowadzonych w wojnie obronnej roku 1939 uniemożliwia rzetelną ocenę jakości aprowizacji polskich oddziałów. Zarówno stosunkowo krótki czas trwania kampanii, jak i fakt, że przez większość jej trwania polska armia znajdowała się w odwrocie i postępującym chaosie, przy paraliżu zdezorganizowanego zaplecza, nakazują raczej przyglądać się indywidualnym wspomnieniom polskich żołnierzy, w miejsce stawiania ogólnych tez.

Pięćdziesiąt mil morskich od Kołobrzegu
Robert Maziarz

4 maja 1945 roku duńskie państwo obiegła informacja o planowanej kapitulacji Niemiec. Zapanowała radość z powodu nadchodzącego wyzwolenia spod okupacji. Pełni euforii mieszkańcy skandynawskiego królestwa nie przypuszczali, że na ich zaanektowanej przez Niemców w 1940 roku wyspie zabraknie woli poddania.


Jak zawsze nasz numer można znaleźć w każdym salonie Empik, Inmedio, Relay, Ruch, zamówić w naszym sklepie internetowym lub w postaci cyfrowej w serwisie e-Kiosk.pl


Redaktor Naczelny "Odkrywcy"
Public Email  Twitter  Facebook  Instagram 

Przekonany jest, że bryłą świata poruszają pasjonaci. Oburza się, że w XXI wieku wniosek o pozwolenie na poszukiwania należy wydrukować, umieścić w kopercie, zanieść na pocztę, a potem czekać na listonosza, który przyniesie odpowiedź na wydrukowanej kartce, umieszczonej w kopercie. „Austro-Węgry, no Austro-Węgry” - komentuje tę sytuację.


Redaktor "Odkrywcy"
Public Email  Facebook 

Z wykształcenia historyk. Kontakty z Czytelnikami uważa za najciekawszy z redakcyjnych obowiązków. Czeka na Wasze zgłoszenia, odkrycia, historie skarbowe pod adresem redakcja@odkrywca.pl i tel. 71 329 71 85.

A może jeszcze...

  • Odkrywca 2 (241) luty 2019Odkrywca 2 (241) luty 2019 W numerze Odkrywca 2/2019 mamy dla Was m.in. dwie historie, które, mimo że nie znajdują się jedna obok drugiej w gazecie, mimo że dotyczą zupełnie innej tematyki, jednak warto je […]
  • 1939: aprowizacyjna apokalipsa1939: aprowizacyjna apokalipsa Przyglądając się problematyce wyżywienia polskiej armii w trakcie kampanii wrześniowej, dość szybko nasuwa się refleksja, że specyfika działań prowadzonych w wojnie obronnej […]
  • Odkrywca 4 (243) kwiecień 2019Odkrywca 4 (243) kwiecień 2019 Mogą gnić w piwnicach, żółknąć na poddaszach i murszeć w ziemi. Jednak wcześniej czy później zawsze sięgnie po nie ręka poszukiwacza. Dla niektórych będą tyle warte, ile makulatura. Dla […]
  • Odkrywca 6 (245) czerwiec 2019Odkrywca 6 (245) czerwiec 2019 W najnowszym numerze Odkrywcy 6/2019 marzy nam się, by... każdy był jak Ernest Buczkowski. Słowo wstępne redaktora naczelnego Cieszmy się razem z Ernestem Buczkowskim, który znalazł […]
  • Odkrywca 11 (250) listopad 2019Odkrywca 11 (250) listopad 2019 Jest 250 numer „Odkrywcy”! Słowo wstępne redaktora naczelnego Natchnęło nas otwarcie nowej siedziby Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu i podpułkownik Tomasz Ogrodniczuk (na […]
  • Odkrywca 7 (246) lipiec 2019Odkrywca 7 (246) lipiec 2019 W numerze Odkrywcy 7/2019 zajmujemy się po raz kolejny tym co ukrywają archiwa w sprawie Hansa Kammlera. Piszemy również m.in. o polskim wkładzie w kuriozalne uzbrojenie ochronne, […]
  • Odkrywca 1 (240) styczeń 2019Odkrywca 1 (240) styczeń 2019 Odkrywca 1/2019 jest już dostępny. Nazistowskie procesy o czary, ankiety uczestników spotkania MKiDN, przykłady współpracy archeologów z detektorystami. Rok 2019 szykuje się […]

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Dodaj komentarz

css.php