Najstarszy polski opłatek w Szwecji? Datowany sprzed potopu szwedzkiego

O najstarszym zachowanym opłatku znalezionym w książce polskiego szlachcica Władysława Konstantego Wituskiego (1605-1655) oraz jego bibliotece zagrabionej przez Szwedów w XVII wieku opowiada w rozmowie z PAP dr Joanna Zatorska-Rosen, badaczka z Uniwersytetu Sztokholmskiego.

Kopie zamiast zaginionych arcydzieł – wywiad z Katarzyną Sielicką (Zamek Książ)

Przez ponad osiemdziesiąt lat Sala Maksymiliana w Zamku Książ pozostawała niepełna – brakowało w niej monumentalnych płócien Felixa Antona Schefflera, które zaginęły podczas II wojny światowej. Dziś jednak ta luka została wypełniona przez wiernie odtworzone kopie, zawieszone w 2025 roku dokładnie tam, gdzie niegdyś wisiały oryginały. Jak doszło do tego, że bezcenne barokowe obrazy zniknęły i dlaczego dopiero teraz zdecydowano się na ich rekonstrukcję? O tym rozmawiamy z Katarzyną Sielicką, kierowniczką Działu Muzealno-Edukacyjnego Zamku Książ w Wałbrzychu, która nadzorowała proces odtworzenia utraconych dzieł.

Czy można handlować pamiątkami z obozów koncentracyjnych i innych obozów?

Decyzja Domu Aukcyjnego Felzmann o wycofaniu z licytacji pamiątek pochodzących z obozów zagłady ponownie uruchomiła dyskusję o granicach handlu przedmiotami naznaczonymi tragedią milionów istnień. Sprawa, która początkowo wydawała się jedynie kolejną aukcją militariów z okresu II wojny światowej, szybko przerodziła się w debatę o etyce, pamięci i odpowiedzialności instytucji zajmujących się obrotem zabytkami historycznymi. W tle toczy się spór o to, czy artefakty obozowe mogą funkcjonować jako przedmioty kolekcjonerskie, czy powinny pozostać wyłącznie w przestrzeni muzealnej, będąc świadectwem jednego z najciemniejszych rozdziałów XX wieku. Decyzja Felzmanna, poprzedzona presją opinii publicznej i środowisk naukowych, otwiera ważną dyskusję o granicach komercjalizacji historii oraz o tym, gdzie kończy się rynek, a zaczyna moralny obowiązek wobec ofiar i ich pamięci.

Ponad pięć tysięcy monet i jedna misja. Historia odkrywców ze stowarzyszenia „Grossus”

W Świerszczowie pod Hrubieszowem ujawniono niezwykły depozyt monet sprzed ponad trzystu lat. Odkrycie zawdzięczamy Hrubieszowskiemu Stowarzyszeniu Eksploracyjno-Historycznemu Grossus i doświadczonemu poszukiwaczowi Grzegorzowi Pankowi, który nie tylko odnalazł skarb, ale zadbał o jego odpowiednie zabezpieczenie. W numerze 11/12 2025 roku Magazynu „Odkrywca” drukujemy wywiad z odkrywcami, a tutaj prezentujemy dodatkową galerię zdjęć.

Jak zabić zmarłego? Sądy na Śląsku do XVIII wieku karały za magię pośmiertną

Duszenie we śnie, napaści seksualne, zarażanie grobów złymi mocami – to czyny, za które jeszcze w XVIII w. na Śląsku i Morawach obwiniano osoby zmarłe, podejrzewane o magię pośmiertną. Historyk dr Daniel Wojtucki tłumaczy, że po procesach sądowych ciała takich osób najczęściej ekshumowano i palono.

Republika mnichów – najbardziej tajemnicze miejsce w Europie?

Istnieją w Europie miejsca o surowej duchowości i izolacji, jednak żadne nie dorównuje Górze Athos pod względem formalnej autonomii, zakazu wstępu dla kobiet, skali wspólnoty monastycznej oraz ciągłości tradycji, trwającej nieprzerwanie od ponad 1000 lat. W Europie jest niewiele miejsc tak tajemniczych jak Święta Góra Athos (Agion Oros) – region w Grecji zamieszkany przez wspólnotę … Czytaj dalej…

css.php