XXI KONFERENCJA MAGAZYNU „ODKRYWCA” – SREBRNA GÓRA 15-17 MAJA 2026

Po dwudziestu edycjach poświęconych konkretnym miejscom rozpoczynamy nowy etap skupiony na wybranych zagadnieniach historycznych – od legend i relacji, po wyniki badań i ich interpretację. Celem konferencji jest prezentacja aktualnego stanu wiedzy oraz wyników badań archeologicznych, eksploracyjnych i historycznych, prowadzonych zarówno przez zawodowych badaczy, jak i doświadczonych pasjonatów.

Konferencja „Muzealnictwo XXI w. a fortyfikacje. Ochrona – ekspozycja – upowszechnianie”.

14 marca w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odbyła się konferencja poświęcona muzealnictwu oraz historii fortyfikacji XX wieku. Już po liście prelegentów było widać, że zapowiada się wydarzenie na wysokim poziomie -i rzeczywiście tak było. Mówiono o badaniach, konserwacji i popularyzacji wiedzy o fortyfikacjach, ze szczególnym uwzględnieniem polskich realizacji z XX wieku.

Czy społeczni opiekunowie zabytków staną się „systemem wczesnego ostrzegania”?

Rozmawiamy z twórczynią Karty Etyki Społecznego Opiekuna Zabytków. Co ona nam da? Jaki jest kluczowy pomysł? Co z trudnymi etycznie przypadkami? Czy będzie taka karta dla całej Polski? Wywiad przeprowadził red. nacz. „Odkrywcy” Andrzej Daczkowski

Najstarszy polski opłatek w Szwecji? Datowany sprzed potopu szwedzkiego

O najstarszym zachowanym opłatku znalezionym w książce polskiego szlachcica Władysława Konstantego Wituskiego (1605-1655) oraz jego bibliotece zagrabionej przez Szwedów w XVII wieku opowiada w rozmowie z PAP dr Joanna Zatorska-Rosen, badaczka z Uniwersytetu Sztokholmskiego.

Kopie zamiast zaginionych arcydzieł – wywiad z Katarzyną Sielicką (Zamek Książ)

Przez ponad osiemdziesiąt lat Sala Maksymiliana w Zamku Książ pozostawała niepełna – brakowało w niej monumentalnych płócien Felixa Antona Schefflera, które zaginęły podczas II wojny światowej. Dziś jednak ta luka została wypełniona przez wiernie odtworzone kopie, zawieszone w 2025 roku dokładnie tam, gdzie niegdyś wisiały oryginały. Jak doszło do tego, że bezcenne barokowe obrazy zniknęły i dlaczego dopiero teraz zdecydowano się na ich rekonstrukcję? O tym rozmawiamy z Katarzyną Sielicką, kierowniczką Działu Muzealno-Edukacyjnego Zamku Książ w Wałbrzychu, która nadzorowała proces odtworzenia utraconych dzieł. Wywiad przeprowadził red. nacz. „Odkrywcy” Andrzej Daczkowski

Czy można handlować pamiątkami z obozów koncentracyjnych i innych obozów?

Decyzja Domu Aukcyjnego Felzmann o wycofaniu z licytacji pamiątek pochodzących z obozów zagłady ponownie uruchomiła dyskusję o granicach handlu przedmiotami naznaczonymi tragedią milionów istnień. Sprawa, która początkowo wydawała się jedynie kolejną aukcją militariów z okresu II wojny światowej, szybko przerodziła się w debatę o etyce, pamięci i odpowiedzialności instytucji zajmujących się obrotem zabytkami historycznymi. W tle toczy się spór o to, czy artefakty obozowe mogą funkcjonować jako przedmioty kolekcjonerskie, czy powinny pozostać wyłącznie w przestrzeni muzealnej, będąc świadectwem jednego z najciemniejszych rozdziałów XX wieku. Decyzja Felzmanna, poprzedzona presją opinii publicznej i środowisk naukowych, otwiera ważną dyskusję o granicach komercjalizacji historii oraz o tym, gdzie kończy się rynek, a zaczyna moralny obowiązek wobec ofiar i ich pamięci. Wywiad przeprowadził red. nacz. „Odkrywcy” Andrzej Daczkowski

Jak zabić zmarłego? Sądy na Śląsku do XVIII wieku karały za magię pośmiertną

Duszenie we śnie, napaści seksualne, zarażanie grobów złymi mocami – to czyny, za które jeszcze w XVIII w. na Śląsku i Morawach obwiniano osoby zmarłe, podejrzewane o magię pośmiertną. Historyk dr Daniel Wojtucki tłumaczy, że po procesach sądowych ciała takich osób najczęściej ekshumowano i palono.

Granica polsko-czeska i Autostrada Sudecka w Górach Bystrzyckich i Orlickich

Lata 30. XX wieku przyniosły w Europie wiele zmian, które dotarły także do zagubionych osad górskich. Właśnie wtedy powstała koncepcja Drogi Sudeckiej – Śródsudeckiej (Sudetenstraße). Od wielu lat na terenie Niemiec rozwijała się nowa gałąź przemysłu, czyli turystyka. Wśród wielu inwestycji, które zmieniały Niemcy w nowoczesny i dynamiczny kraj, zaplanowano także budowę drogi wzorowanej na drogach alpejskich. Miała przebiegać przez wszystkie sudeckie pasma górskie – od Żytawy (Zittau), przez Bogatynię, Frýdlant, Świeradów-Zdrój, Szklarską Porębę, Lubawkę, Broumov, Radków, Karłów, Kudowę-Zdrój, Zieleniec, Lasówkę, Przełęcz Spaloną, Gniewoszów, Różankę, Międzylesie, Boboszów, Hanušovice, Bruntál – aż do Opavy.

css.php